شکست و افسوس را به پروندهٔ آموزشی تبدیل کنید
نگرش مثبت زمانی مفید است که با تحلیل واقعیت همراه باشد. مثبت‌اندیشی نباید به انکار رنج، فقر، تبعیض، بیماری یا محدودیت ساختاری تبدیل شود. شکست را می‌توان به سه بخش تقسیم کرد: نتیجه‌ای که رخ داده، عللی که در کنترل ما بوده و عللی که بیرون از کنترل ما قرار داشته‌اند. فقط بخش اول و سهم واقعی خود را باید بپذیریم؛ نه تمام جهان را.
مثلاً اگر در آزمون ورودی دانشگاه قبول نشدید، به جای ناامیدی می‌توانید دلایل شکست خود را بررسی کنید، برنامهٔ مطالعاتی خود را بهبود بخشید و برای آزمون سال آینده آماده شوید.
دربارهٔ افسوس هم پیشنهاد کتاب این است که آن را به پروندهٔ آموزشی تبدیل کنید. رویداد، سهم شخص، عوامل بیرونی، نشانهٔ هشدار، اقدام جبرانی و مرز پایان تحلیل را ثبت کنید. اگر تحلیل به تکرار بی‌پایان و ناتوان‌کننده تبدیل شد، کمک تخصصی لازم است.
چند نمونه از این پرونده:
«تصمیم عجولانه»: آنچه آموختم این است که به مکث و داده نیاز داشتم؛ اقدام جبرانی، چک‌لیست تصمیم است و مرز پایان تحلیل، پس از یک جلسه بررسی.
«رابطهٔ نامناسب»: نشانه‌های هشدار را نادیده گرفتم؛ اقدام جبرانی، تعریف مرز است و مرز پایان تحلیل، توقف نشخوار.
«تأخیر در یادگیری»: برنامه‌ام واقع‌بینانه نبود؛ اقدام جبرانی، شروع با گام کوچک است و مرز پایان تحلیل، بازبینی هفتگی.
«فرصت ازدست‌رفته»: اطلاعات کافی جمع نکردم؛ اقدام جبرانی، جست‌وجوی فرصت مشابه است و مرز پایان تحلیل، پذیرش محدودیت زمان.
در همین مسیر، انعطاف‌پذیری یعنی توانایی تغییر برنامه‌ها و رویکردها در مواجهه با موانع؛ فرد انعطاف‌پذیر به جای تسلیم شدن در برابر مشکلات، به دنبال راه‌حل‌های جدید و خلاقانه می‌گردد. پشتکار هم یعنی ادامه دادن تلاش‌ها حتی در مواجهه با شکست.
به این ترتیب افسوس به جای اینکه باری بر دوش باشد، به درس و اقدام تبدیل می‌شود.